Historia powstania nabożeństwa Drogi Krzyżowej
Wszystko zaczęło się od wędrowania śladami Jezusa praktykowanego przez pielgrzymów, przybywających do Ziemi Świętej. Wiemy, że zwyczaj ten istniał już w IV w., o czym wspomina pątniczka Egeria. Jej pamiętnik, Itinerarium, jest dla nas dziś cennym źródłem wiedzy o praktykach pobożnościowych występujących w Jerozolimie, w okresie bizantyjskim. Dzięki Egerii dowiadujemy się na przykład, że już wtedy w Wielki Czwartek i Wielki Piątek wierni wraz z biskupami udawali się do miejsc związanych z Męką Pańską.
W średniowieczu rozwinął się tzw. „kult dróg”. Przejawiał się on w praktyce pielgrzymowania z pretorium, gdzie Pan Jezus został skazany na śmierć, na Golgotę. Celebrowano również „nabożeństwo upadków”, w którym podobnie oddawano cześć Chrystusowi Cierpiącemu. Z ich połączenia rozwinęło się nabożeństwo drogi krzyżowej, które dziś znamy.
Wytyczenie stacji Drogi Krzyżowej przypada na okres wypraw krzyżowych. Czytamy o tym w Liber peregrinationis autorstwa dominikanina, o. Ricoldo z Monte Crucis, który pod koniec XIII w. odnotował istnienie czterech stacji: pretorium, spotkanie z niewiastami, Matką i Szymonem z Cyreny. Droga Krzyżowa w obecnym kształcie została zorganizowana przez ojców franciszkanów w XIV wieku. Początkowo obejmowała osiem jej stacji, które następnie rozbudowano do dwunastu.
Na przełomie XVII i XVIII wieku wyznaczono dwie kolejne stacje: zdjęcie z krzyża i złożenie do grobu. Do tamtego momentu, kult drogi krzyżowej rozpowszechnił się już w Europie, dzięki powracającym z Jerozolimy pielgrzymom.
Skąd się wzięło nabożeństwo Gorzkich Żali?
Napisanie tekstu gorzkich żali przypisuje się ks. Wawrzyńcowi Stanisławowi Benikowi (1674–1720) ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo. Zostały one wydane drukiem w 1707 roku. Ich tytuł odznaczał się swoistą barokową ozdobnością i brzmiał: „Snopek miry z Ogrodu Getsemańskiego albo żałosne gorzkiej Męki Syna Bożego, co piątek, a mianowicie podczas Pasji w niedziele Wielkiego Postu po południu, około godzin nieszpornych rozpamiętywanie”. W tym samym roku gorzkie żale zostały również po raz pierwszy publicznie odprawione, co miało miejsce w kościele Świętego Krzyża w Warszawie.
Następnie nabożeństwo upowszechniło się również w innych warszawskich kościołach, a z czasem na terytorium całej Polski. Zyskało ono również aprobatę Stolicy Apostolskiej, czego przejawem stało się powiązanie z udziałem w gorzkich żalach możliwości uzyskania odpustu zupełnego.
W jaki sposób możemy uzyskać odpust?
– Należy być w stanie łaski uświęcającej.
– Aktem woli wyrzec się przywiązania do grzechu.
– Przystąpić do Komunii Świętej.
– Odmówić w intencjach wyznaczonych przez papieża „Ojcze nasz” i „Zdrowaś”, ewentualnie też jakiejkolwiek inną modlitwę według własnego uznania.
Źródło: https://stanislawbm.pl/
